محقق دانشگاه دانشگاه صنعتی شریف، با اشاره به نقش رباتیک اجتماعی و شناختی در پاسخ‌گویی به نیازهای ویژه‌ افراد، از ساخت ربات‌هایی برای آموزش زبان اشاره و درمان اختلال نارساخوانی کودکان در این دانشگاه خبر داد.

به گزارش ستاد خبری اینوتکس 2025، مهندس مرتضی معماری، دانشجوی دکتری مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف، در نشست تخصصی هوش مصنوعی و سلامت در رویداد اینوتکس ۲۰۲۵ به معرفی پروژه‌های تحقیقاتی این دانشگاه در حوزه رباتیک اجتماعی و شناختی پرداخت.

معماری مهم‌ترین پروژه‌های موفق کشور را پروژه‌هایی دانست که با همکاری میان مهندسی و پزشکی اجرا شده‌اند و از جمله این موارد، به ربات جراحی «سینا» اشاره کرد که نتیجه همکاری استادانی از دانشگاه‌های تهران و شهید بهشتی بوده است.

معماری با بیان اینکه تمرکز این تیم تحقیقاتی در حوزه رباتیک اجتماعی و شناختی است، اظهار کرد: این نوع ربات‌ها توانایی تعامل عاطفی، کلامی و غیرکلامی، شنیداری و دیداری با انسان را دارند و می‌توانند به‌صورت نیمه‌هوشمند یا تمام‌هوشمند عمل کنند.

وی افزود: در طراحی این ربات‌ها، سه حوزه رباتیک، هوش مصنوعی، علوم شناختی و بیولوژیکی به طور هم‌زمان مدنظر قرار گرفته است.

به گفته معماری، ربات‌های اجتماعی ساخته‌شده دارای سه ویژگی مهم هستند؛ صبر و حوصله بالا، جذابیت و اثرگذاری بالا، و مقبولیت اجتماعی مناسب. این ویژگی‌ها، ربات‌ها را به ابزاری مؤثر در تعامل با افراد دارای نیازهای خاص تبدیل می‌کند.

معماری ادامه داد: این ربات‌ها می‌توانند پاسخ‌گوی نیازهای افراد با معلولیت‌هایی نظیر ناشنوایی، کم‌شنوایی و کودکان دارای اختلال نارساخوانی باشند. در همین راستا، ربات «رَسا» برای آموزش زبان اشاره به کودکان ایرانی طراحی شده است. این ربات انسان‌نما، با قابلیت حرکت در تمام انگشتان، به عنوان ابزار کمک‌آموزشی در زبان اشاره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همچنین، ربات «تابان» برای کودکان دارای اختلال نارساخوانی طراحی و تولید شده است. این ربات توانایی تشخیص چهره و جهت صدا را دارد و می‌تواند در فرآیند آموزش و بهبود یادگیری این کودکان نقش‌آفرینی کند.

معماری در پایان از آینده رباتیک اجتماعی گفت و اظهار کرد: با توسعه مدل‌های بزرگ زبانی (LLM)، هوش مصنوعی عاملی و سامانه‌های استدلال عقلانی، ربات‌ها در آینده‌ای نه‌چندان دور قادر خواهند بود تصمیم‌گیری، استنتاج و تعامل عقلانی با انسان داشته باشند.