عضو اتاق مشترک بازرگانی ایران و آفریقا و عضو شورای فناوری دانشگاه علوم پزشکی ایران در حاشیه نمایشگاه اینوتکس 2026 گفت: ورود به بازار آفریقا با صادرات صرف ممکن نیست و نیازمند شناخت نیازها و شرکای محلی است.

به گزارش ستادخبری اینوتکس 2026؛ مروجی، عضو اتاق مشترک بازرگانی ایران و آفریقا و عضو شورای فناوری دانشگاه علوم پزشکی ایران، در خصوص ظرفیت‌های آفریقا و نشستی که در اینوتکس 2026 برگزار شد؛ گفت: یکی از بحث‌های مهمی که همچنان بسیاری از دوستان از ما درباره آن سؤال می‌کنند، این است که برای صادرات یا ورود به بازار آفریقا چه باید کرد.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین مسائلی که با شرکت‌ها، چه کوچک، چه بزرگ و چه متوسط، در ارتباط با آن مواجه هستیم، این است که آفریقا از ۵۴ کشور تشکیل شده و بخش‌های مختلفی از جمله شمال، غرب، جنوب، مرکز و شرق دارد. هرکدام از این مناطق و کشورها، آداب، فرهنگ و قواعد تجاری خاص خودشان را دارند.

مروجی ادامه داد: این‌طور نیست که بگوییم وارد آفریقا می‌شوم و یک اقدام مشخص انجام می‌دهم. برای هر کشور و هر بخش یا منطقه، یک استراتژی خاص، ادبیات تجاری خاص و همچنین محصولات و خدمات متناسب با همان بازار مورد نیاز است. این یکی از مهم‌ترین مباحثی است که در حوزه آفریقا مورد بحث قرار می‌گیرد.

ورود به بازار آفریقا با ادبیات سنتی ممکن نیست

وی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه به بازار آفریقا گفت: مسئله دوم این است که در حوزه آفریقا همچنان با ادبیات سنتی تجاری سروکار داریم؛ یعنی اینکه «من کالا دارم، مشتری کجاست؟» در حالی که امروز کشورهای بسیار زیادی در این بازار حضور دارند. چین، کشورهای اروپایی و آمریکایی، هند و ترکیه، مجموعه‌هایی هستند که با استراتژی‌های مختلف وارد بازار آفریقا شده‌اند.

عضو اتاق مشترک بازرگانی ایران و آفریقا تصریح کرد: بنابراین این‌طور نیست که یک بازار آماده و دست‌نخورده وجود داشته باشد که صرفاً کالای خود را به آنجا ببریم و انتظار داشته باشیم آمادگی خرید وجود داشته باشد. نوع بازاریابی و نحوه ورود به این قاره، یکی از مهم‌ترین مباحثی است که استراتژی تجاری خاص خود را می‌طلبد.

فناوری ایران باید با مسائل آفریقا بومی شود

مروجی یکی دیگر از مباحث مهم را چگونگی تطبیق فناوری ایران با نیازهای آفریقا عنوان کرد و گفت: باید فناوری خودمان را متناسب با مسائلی که در آنجا وجود دارد، بومی‌سازی کنیم و آن را به ارزش اقتصادی برای قاره آفریقا تبدیل کنیم. همچنین باید بتوانیم فناوری خود را با ادبیات تجاری آنجا سازگار کنیم.

وی افزود: ایران عملاً ظرفیت‌های بسیار زیادی در حوزه فناوری اطلاعات، فناوری‌های پیشرفته و جدید، تجهیزات پزشکی و فناوری‌های حوزه کشاورزی دارد، اما صرفاً داشتن فناوری به معنای داشتن بازار نیست.

عضو شورای فناوری دانشگاه علوم پزشکی ایران تأکید کرد: اگر با نگاه سنتی وارد شویم، با محدودیت‌های بسیار زیادی در قاره آفریقا مواجه خواهیم شد. بنابراین باید رویکرد خود را از صادرات محصول به سمت مشارکت برای حل مسائل آفریقا تغییر دهیم.

شناخت مسئله؛ نخستین گام ورود به بازار آفریقا

مروجی گفت: لایه اول در این مسیر، شناخت مسئله است. هرکدام از کشورهای آفریقا مسائل متفاوتی دارند؛ یک کشور با مسئله آب مواجه است، کشور دیگر با مسائل کشاورزی، صنعت یا جمعیت دست‌وپنجه نرم می‌کند.

وی ادامه داد: برای مثال، کشوری مانند نیجریه حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ میلیون نفر جمعیت دارد، در حالی که کشوری کوچک مانند بنین شرایط کاملاً متفاوتی دارد. بنابراین نوع مسائلی که در هر کشور با آن مواجه می‌شویم، متفاوت است.

وی تأکید کرد: در چنین شرایطی باید شریک آفریقایی داشته باشیم و با این شریک، پروژه مشترک تعریف کنیم. یکی از مسائل مهم این است که یک زنجیره ارزش محلی داشته باشیم و حتی به سمت تولید مشترک، انتقال دانش، آموزش نیروی انسانی، ایجاد مراکز تحقیق و توسعه و تشکیل شرکت‌های مشترک حرکت کنیم. این مدل می‌تواند برای طرف آفریقایی نیز جذاب باشد.

صادرات صرف؛ نسخه موفقیت در آفریقا نیست

مروجی اظهار کرد: نباید بگوییم کل قاره آفریقا یک بازار واحد است. باید بر اساس فناوری، محصول یا خدمتی که در اختیار داریم، مشخص کنیم کدام کشور یا مجموعه می‌تواند موقعیت بهتری برای ما ایجاد کند.

وی افزود: عملاً باید «سبد فناوری ایران برای آفریقا» تعریف شود؛ یعنی مشخص کنیم چه فناوری و چه محصولی را در کدام بخش و در کدام منطقه می‌توانیم عرضه کنیم. آفریقا می‌تواند شریک بسیار خوبی برای ایران در این حوزه باشد.

رقابت با چین و هند با مدل سنتی ممکن نیست

عضو اتاق مشترک بازرگانی ایران و آفریقا گفت: اگر فقط با نگاه فروش کالا وارد شویم، باید رقابت بسیار سنگینی را با بازیگران بزرگ جهانی آغاز کنیم؛ بازیگرانی که ابزارهای بزرگی در اختیار دارند که عملاً ما از آنها برخوردار نیستیم.